Abstract
Mazkur maqolada rus va o‘zbek tillaridagi kelishik kategoriyasi qiyosiy-tipologik nuqtayi nazardan tadqiq etilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi ikki tildagi kelishik shakllarining morfologik qurilishi, grammatik-semantik mazmuni, sintaktik vazifalari hamda funksional imkoniyatlaridagi umumiy va farqli jihatlarni aniqlashdan iborat. Rus tilining flektiv, o‘zbek tilining agglutinativ xususiyati kelishik kategoriyasining shakllanish va qo‘llanish mexanizmlariga bevosita ta’sir ko‘rsatishi asoslangan. Rus tilidagi именительный, родительный, дательный, винительный, творительный va предложный падеж shakllari o‘zbek tilidagi bosh, qaratqich, jo‘nalish, tushum, o‘rin-payt va chiqish kelishiklari bilan funksional jihatdan qiyoslangan. Tahlil jarayonida formal jihatdan bir-biriga muvofiq ko‘rinadigan kelishik shakllari semantik va sintaktik jihatdan har doim ham to‘liq ekvivalent bo‘lmasligi aniqlangan. Ayniqsa, rus tilida kelishik ma’nolarining ko‘makchilar bilan birikkan holda ifodalanishi, o‘z
Mazkur maqolada rus va o‘zbek tillaridagi kelishik kategoriyasi qiyosiy-tipologik nuqtayi nazardan tadqiq etilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi ikki tildagi kelishik shakllarining morfologik qurilishi, grammatik-semantik mazmuni, sintaktik vazifalari hamda funksional imkoniyatlaridagi umumiy va farqli jihatlarni aniqlashdan iborat. Rus tilining flektiv, o‘zbek tilining agglutinativ xususiyati kelishik kategoriyasining shakllanish va qo‘llanish mexanizmlariga bevosita ta’sir ko‘rsatishi asoslangan. Rus tilidagi именительный, родительный, дательный, винительный, творительный va предложный падеж shakllari o‘zbek tilidagi bosh, qaratqich, jo‘nalish, tushum, o‘rin-payt va chiqish kelishiklari bilan funksional jihatdan qiyoslangan. Tahlil jarayonida formal jihatdan bir-biriga muvofiq ko‘rinadigan kelishik shakllari semantik va sintaktik jihatdan har doim ham to‘liq ekvivalent bo‘lmasligi aniqlangan. Ayniqsa, rus tilida kelishik ma’nolarining ko‘makchilar bilan birikkan holda ifodalanishi, o‘z
Kalit so'zlar
rus tilio‘zbek tilikelishik kategoriyasiqiyosiy tahlilqiyosiy-tipologik tahlilmorfologik kategoriyaflektivlikagglutinativlikgrammatik shaklgrammatik ma’nosintaktik funksiyasemantik munosabatko‘makchiaffiksgrammatik ekvivalentlik.