ҚАЗАҚ ҒЫЛЫМИ МӘТІНІНДЕГІ МЕТАДИСКУРС МАРКЕРЛЕРІ: АВТОРЛЫҚ ҰСТАНЫМДЫ БІЛДІРУ ТӘСІЛДЕРІ

Abstract

Мақалада қазақ ғылыми мәтініндегі метадискурс маркерлерінің авторлық ұстанымды білдірудегі қызметі қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – соңғы он жылдағы беделді ғылыми еңбектерге сүйене отырып, қазақ ғылыми жазуында авторлық позицияны білдіретін негізгі маркерлерді жүйелеу, олардың қызметін сипаттау және қолдануға ыңғайлы үлгі ұсыну. Теориялық талдау метадискурстың интерактивті қырына енетін хедждер, күшейткіштер, бағалауыш маркерлер, өзін-өзі атау және оқырманға бағдарлау маркерлері сыңды бес негізгі топты айқындауға мүмкіндік береді. Талдау нәтижелері ғылыми мәтінде пікірдің күші, дәлелдің салмағы және автордың көріну дәрежесі өзара тығыз байланыста екенін көрсетеді. Қазақстандық академиялық жазылым зерттеулерімен сабақтастыра қарау қазақ тіліндегі ғылыми стильді оқытуда метадискурс ұғымының әдістемелік мүмкіндігін кеңейтеді.